Chỉ thị 12/CT-UBND chủ động triển khai các phương án, giải pháp phòng, chống hạn hán, cháy rừng và xâm nhập mặn năm 2026 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

CHỈ THỊ

VỀ VIỆC CHỦ ĐỘNG TRIỂN KHAI CÁC PHƯƠNG ÁN, GIẢI PHÁP PHÒNG, CHỐNG HẠN HÁN, CHÁY RỪNG VÀ XÂM NHẬP MẶN NĂM 2026 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK

Để chủ động triển khai các phương án, giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, cháy rừng và xâm nhập mặn năm 2026 trên địa bàn tỉnh, nhất là tác động của các tình huống bất thường, hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với sản xuất và dân sinh; thực hiện Công điện số 15/CĐ-TTg ngày 20/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán, cháy rừng ở khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ; UBND tỉnh yêu cầu Thủ trưởng các Sở, ban, ngành của tỉnh, Chủ tịch UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

1. Nhiệm vụ chung:

- Thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo về diễn biến tình hình thời tiết, nắng nóng, hạn hán, thiếu nước tại các website ngành khí tượng thủy văn; tổ chức quan trắc mực nước, tính toán, lưu lượng đến hồ, đập, hệ thống công trình thủy lợi, thủy điện; xây dựng phương án, kế hoạch điều tiết, tích trữ nước tối ưu nhất, theo năng lực thiết kế công trình, đảm bảo chủ động cấp nước, để phục vụ sản xuất và dân sinh trong mùa khô năm 2026.

- Kiểm tra, đánh giá nguồn nước trong công trình thủy lợi; triển khai xây dựng phương án, kế hoạch sử dụng nguồn nước hiện có phục vụ sản xuất, dân sinh năm 2026; kế hoạch phân phối, điều tiết nước hợp lý ngay từ đầu vụ sản xuất và điều chỉnh hợp lý, để đảm bảo phù hợp với thực trạng nhu cầu sử dụng nước của từng vùng, khu vực đặc biệt là các khu vực có nguy cơ cao bị ảnh hưởng của hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn đã từng xảy ra; triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, kịp thời, hiệu quả.

- Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các dự án đầu tư xây dựng, sửa chữa, nâng cấp, mở rộng các công trình cấp nước nông thôn tập trung; xác định, khoanh vùng khu vực có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt và có giải pháp cụ thể; các đơn vị cấp nước xây dựng kế hoạch ứng phó, khuyến cáo, thông tin đến người dân kế hoạch cấp nước để chủ động trữ nước đảm bảo sinh hoạt; tổ chức tuyên truyền, vận động và hướng dẫn người dân khu vực chưa được cấp nước tập trung chủ động thu, trữ nước sớm, xử lý nước đảm bảo an toàn cho sinh hoạt; không để thiếu nước cho sinh hoạt và chăn nuôi, ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống của Nhân dân, nhất là đối với vùng núi, vùng ven biển, vùng thường xuyên xảy ra tình trạng thiếu nước sinh hoạt.

- Hướng dẫn bố trí cơ cấu sản xuất theo thời vụ; chuyển đổi cây trồng phù hợp với khả năng nguồn nước; không gieo trồng tại các khu vực không đảm bảo nguồn nước trong cả vụ sản xuất, nhất là vụ Mùa, Hè Thu năm 2026.

- Tăng cường công tác truyền thông về tình hình hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, xâm nhập mặn đến các cấp chính quyền, cơ quan, đơn vị liên quan và người dân để nâng cao nhận thức sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời chủ động thực hiện các giải pháp ứng phó phù hợp.

- Các địa phương, đơn vị liên quan chủ động sử dụng các nguồn kinh phí do địa phương, đơn vị quản lý và huy động các nguồn hợp pháp khác để triển khai thực hiện các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, xâm nhập mặn kịp thời, hiệu quả.

- Kịp thời tổng hợp, báo cáo tình hình nguồn nước, diễn biến hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, các giải pháp xử lý và nội dung kiến nghị, đề xuất theo đề nghị của Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp báo cáo theo quy định.

2. Nhiệm vụ cụ thể:

2.1. Chủ tịch UBND các xã, phường:

- Chỉ đạo kiểm tra, đánh giá thực trạng nguồn nước tại các hồ chứa, hệ thống công trình thủy lợi, cấp nước trên địa bàn, tính toán cân bằng nước để điều chỉnh, bổ sung phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn phù hợp với tình hình thực tế nguồn nước, đảm bảo sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; điều chỉnh mùa vụ, cơ cấu cây trồng phù hợp (sang cây trồng cạn khác…) với khả năng nguồn nước cấp. Tuân thủ các khuyến cáo của cơ quan chuyên môn liên quan đến thời vụ và tổ chức sản xuất để hạn chế nguy cơ thiệt hại.

- Rà soát, triển khai xây dựng phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) năm 2026, cụ thể, chi tiết từng vùng, khu vực để có giải pháp (trước mắt và lâu dài) phù hợp; triển khai các biện pháp cần thiết (nạo vét kênh mương, lắp đặt và vận hành trạm bơm dã chiến, đào ao, khoan giếng, đắp đập tạm, duy tu, sửa chữa máy móc thiết bị...); đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa vào khai thác các công trình thủy lợi, cấp nước sinh hoạt, nhất là ở các vùng có nguy cơ cao xảy ra hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.

- Chủ động triển khai các giải pháp cấp nước sinh hoạt tới từng hộ, thôn, xã ở các vùng thường xuyên thiếu nước sinh hoạt; tăng cường sử dụng trang thiết bị phục vụ cấp và trữ nước cho các hộ gia đình ở những khu vực bị hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn. Trường hợp cấp bách không còn nguồn nước cho sinh hoạt, cần sử dụng phương tiện chở cấp nước đến từng cụm dân cư. Kiên quyết không để xảy ra tình trạng thiếu nước sinh hoạt ảnh hưởng đến đời sống của Nhân dân.

- Chỉ đạo quán triệt, tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp tích, trữ nước ngọt, đồng thời sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nước; chỉ đạo các đơn vị cấp nước do địa phương quản lý kiểm tra, bảo trì thiết bị đường ống, giếng nước… sẵn sàng hoạt động đạt công suất tối đa đáp ứng nhu cầu sử dụng nước cho Nhân dân; thống kê các thiết bị chứa, vận chuyển nước hiện có trên địa bàn, để huy động vận chuyển nước sạch đến các cụm dân cư bị thiếu nước.

- Thường xuyên phổ biến, thông tin kịp thời về tình hình nguồn nước, hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, xâm nhập mặn tới người dân và cơ quan, đơn vị liên quan để nâng cao nhận thức sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời chủ động thực hiện các giải pháp ứng phó phù hợp.

- Chủ động sử dụng kinh phí từ nguồn ngân sách của địa phương và huy động các nguồn kinh phí hợp pháp khác để thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước sinh hoạt và xâm nhập mặn, cháy rừng; trường hợp nguồn kinh phí vượt quá khả năng của địa phương (sau khi cân đối nguồn dự phòng) báo cáo về Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính tham mưu, đề xuất UBND tỉnh xem xét, hỗ trợ theo quy định.

2.2. Sở Nông nghiệp và Môi trường:

- Chỉ đạo theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến thời tiết, khí tượng, thủy văn, nguồn nước; chủ động chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống, khắc phục hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, xâm nhập mặn theo chức năng nhiệm vụ được giao; chỉ đạo các đơn vị quản lý, phụ trách lĩnh vực thủy lợi, trồng trọt, kiểm lâm hướng dẫn các địa phương điều chỉnh thời vụ, cơ cấu giống, cây trồng; tổ chức sản xuất phù hợp.

- Hướng dẫn, khuyến cáo các địa phương cắt giảm diện tích gieo trồng (đối với các vùng khó khăn nguồn nước, các vùng thường xuyên xảy ra hạn hán) để giảm áp lực nước tưới; lịch thời vụ và diện tích gieo trồng phù hợp với điều kiện, khả năng đảm bảo cấp nước tưới của công trình.

- Chỉ đạo đơn vị trực thuộc hướng dẫn các địa phương thực hiện các giải pháp cấp nước hộ gia đình và công trình cấp nước tập trung; rà soát quy định về quản lý chất lượng nước sinh hoạt nông thôn, kiểm tra tình hình cấp nước khu vực nông thôn.

- Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan và các địa phương về kế hoạch vận hành, điều tiết nước các hồ chứa thủy lợi, thủy điện thuộc chức năng nhiệm vụ phụ trách, nhằm khai thác, sử dụng hiệu quả, tối ưu nguồn tài nguyên nước, vừa bảo đảm nước phục vụ sản xuất, dân sinh, vừa bảo đảm nước cho phát điện, nhất là thời kỳ nắng nóng cao điểm, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn xảy ra; phối hợp cơ quan, đơn vị liên quan và các địa phương xây dựng kế hoạch, phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, PCCCR năm 2026.

2.3. Sở Công Thương:

- Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị liên quan và các địa phương thống nhất kế hoạch vận hành, điều tiết nước các hồ chứa thủy điện để đảm bảo nguồn nước phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn vùng hạ du, sử dụng nước hiệu quả, tiết kiệm và phù hợp giữa mục tiêu bảo đảm năng lượng và cấp nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, nhất là các thời kỳ cao điểm dùng nước gia tăng.

- Chỉ đạo các chủ hồ chứa thủy điện trên địa bàn tỉnh vận hành điều tiết nước hồ chứa thủy điện trong mùa cạn theo đúng quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

- Kiểm tra, rà soát bổ sung danh sách ưu tiên cấp điện (nếu ngành điện điều tiết, cắt giảm điện) nhằm đảm bảo đủ điện cung cấp cho các trạm bơm điện chống hạn hoạt động thường xuyên, liên tục, có hiệu quả. Tuyệt đối không để bị động và thiếu điện do yếu tố chủ quan.

2.4. Sở Tài chính: Trên cơ sở đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường và khả năng cân đối ngân sách, tham mưu UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước và các quy định có liên quan.

2.5. Sở Y tế: Phối hợp với các cơ quan truyền thông tăng cường phổ biến, hướng dẫn cho người dân các biện pháp bảo vệ sức khỏe, nhất là trong những ngày nắng nóng gay gắt kéo dài.

2.6. Báo và Phát thanh, Truyền hình Đắk Lắk, các cơ quan truyền thông, báo chí: Tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về phòng, chống hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, xâm nhập mặn và sử dụng nước tiết kiệm đến các cấp chính quyền và người dân.

2.7. Công ty Điện lực Đắk Lắk: Chỉ đạo các đơn vị quản lý, phụ trách ưu tiên cấp điện, đảm bảo đủ nguồn điện cho các trạm bơm điện hoạt động thường xuyên liên tục, phục vụ công tác phòng, chống hạn hán, thiếu nước xảy ra.

2.8. Đài Khí tượng thủy văn Đắk Lắk: Tăng cường công tác dự báo, cảnh báo kịp thời về tình hình thời tiết, khí tượng thủy văn, nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh đến các cấp chính quyền địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện các biện pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, cháy rừng, xâm nhập mặn.

2.9. Các đơn vị quản lý công trình thủy lợi: Tổ chức theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, quan trắc lượng mưa, mực nước, lưu lượng nước đến các hồ; quan trắc, tính toán tích trữ nước tối ưu, phù hợp; đảm bảo an toàn công trình, phục vụ cấp nước tưới hiệu quả. Xây dựng phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước cụ thể chi tiết theo từng cấp kênh quản lý, phụ trách; kế hoạch sử dụng nước, cân đối điều tiết nguồn nước tưới đảm bảo phù hợp; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các địa phương công tác điều tiết cấp nước, sử dụng nước tiết kiệm, kịp thời, hiệu quả; khoanh vùng các khu tưới, kênh tưới không đảm bảo nguồn nước, khuyến cáo địa phương chuyển sang cây trồng cạn khác phù hợp. Chủ động phối hợp với các nhà máy thủy điện để thống nhất vận hành, điều tiết nước hợp lý theo các thời kỳ; tổ chức lấy nước, sử dụng có hiệu quả nguồn nước khi các nhà máy thủy điện vận hành xả cấp nước.

2.10. Công ty Cổ phần Cấp Thoát nước Phú Yên, Công ty Cổ phần Cấp nước Đắk Lắk: Chủ động xây dựng kế hoạch và thực hiện các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn; xây dựng trạm bơm dã chiến để khai thác triệt để nguồn nước; nạo vét khơi thông dòng chảy cho các công trình thu nước hiện hữu để phục vụ khai thác, sản xuất cấp nước sinh hoạt ổn định.

2.11. Các chủ hồ chứa thủy lợi, thủy điện:[1] Triển khai thực hiện nghiêm túc vận hành, điều tiết hồ chứa và cung cấp thông tin báo cáo trong mùa cạn theo đúng quy trình, quy định được cấp thẩm quyền phê duyệt. Chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan để thống nhất vận hành, điều tiết, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, đảm bảo phù hợp với nhu cầu sử dụng nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt; trong đó, nhà máy thủy điện Sông Hinh vận hành phát điện để đảm bảo cấp nước cho đập dâng Đồng Cam và diện tích tưới của công trình sử dụng nước sau nhà máy Thủy điện Sông Hinh.

2.12. Các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh: Căn cứ chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm chỉ đạo, phối hợp, hỗ trợ địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thực hiện các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, PCCCR năm 2026, góp phần giảm thiểu thiệt hại, ổn định đời sống Nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội.

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan nghiêm túc phối hợp triển khai thực hiện./.