Chỉ thị 05/CT-UBND về công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026 do tỉnh Lai Châu ban hành

CHỈ THỊ

VỀ CÔNG TÁC PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI VÀ TÌM KIẾM CỨU NẠN NĂM 2026

Năm 2025, thời tiết tỉnh Lai Châu diễn biến phức tạp, thiên tai, mưa lớn, mưa đá, sạt lở đất... gây ảnh hưởng nghiêm trọng về người và tài sản của Nhà nước và Nhân dân. Dự báo năm 2026, dưới tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, tình hình thời tiết sẽ tiếp tục diễn biến rất phức tạp và khó lường; để chủ động phòng, chống, ứng phó và khắc phục sớm hậu quả của thiên tai, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra trên địa bàn tỉnh năm 2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành tỉnh, Ủy ban nhân dân các xã, phường thực hiện các nội dung sau:

1. Kiện toàn tổ chức, bộ máy Ban chỉ huy phòng thủ dân sự (Ban chỉ huy) ở các cấp theo quy định tại Luật Phòng, chống thiên tai, Luật Phòng thủ dân sự và các Nghị định hướng dẫn thi hành; phân công nhiệm vụ cụ thể các thành viên Ban chỉ huy để tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, thủ trưởng đơn vị trong công tác chỉ đạo, điều hành, chỉ huy thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, đảm bảo kịp thời triển khai các biện pháp phòng, tránh, ứng phó hiệu quả trước, trong và sau khi thiên tai xảy ra.

2. Đánh giá, rút kinh nghiệm về công tác chỉ đạo, điều hành trong phòng thủ dân sự, phòng, chống, ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2025 nhằm phát huy ưu điểm, những chương trình, dự án, công việc mang lại hiệu quả thiết thực; đồng thời, làm rõ nguyên nhân những mặt còn hạn chế, yếu kém để có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục; xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn giai đoạn 2026-2030, phương án ứng phó thiên tai năm 2026 sát với tình hình thực tế của từng ngành, địa phương và đơn vị, có tính đến yếu tố bất thường do biến đổi khí hậu; chú trọng nâng cao năng lực điều hành, chỉ huy, thực hiện các biện pháp phòng, chống, ứng phó thiên tai ngay tại cơ sở, nhất là các địa bàn xung yếu. Thời gian hoàn thành trong Quý I/2026 và báo cáo kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh.

3. Tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện hiệu quả Luật Phòng, chống thiên tai, Luật Phòng thủ dân sự; chương trình, kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết của Trung ương và Tỉnh ủy về công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

4. Quán triệt công tác chỉ đạo thực hiện mục tiêu: Phòng tránh là chính, ứng phó kịp thời, khắc phục hậu quả nhanh chóng, hiệu quả với phương châm ''4 tại chỗ'' (Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư và phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ). Có kế hoạch phối hợp chặt chẽ các lực lượng, chỉ đạo kịp thời, đồng bộ nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

5. Củng cố mạng lưới thông tin liên lạc từ tỉnh đến cơ sở, đảm bảo thông tin hai chiều thông suốt trong mọi tình huống và báo cáo kịp thời để xử lý có hiệu quả khi có tình huống thiên tai xảy ra. Thực hiện nghiêm chế độ trực ban, thông tin, báo cáo theo quy định.

6. Cơ quan thường trực Ban chỉ huy tỉnh có nhiệm vụ: Thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các cấp, các ngành thực hiện tốt công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn năm 2026. Tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh công tác chỉ huy, điều hành, xử lý kịp thời, có hiệu quả trong việc phòng tránh, ứng phó với thiên tai.

7. Ủy ban nhân dân các xã, phường có trách nhiệm:

- Tăng cường tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức trách nhiệm của cán bộ và Nhân dân về nhiệm vụ phòng, chống thiên tai. Vận động người dân chủ động chuẩn bị, sẵn sàng phòng, chống, bảo vệ tài sản của gia đình. Chỉ đạo, phối hợp với các đơn vị tổ chức tập huấn, thực hành diễn tập về các tình huống thiên tai giả định, phương án xử lý, tránh tình trạng bị động, hoảng loạn khi có thiên tai xảy ra.

- Thường xuyên nắm bắt tình hình diễn biến thiên tai để chủ động cảnh báo, thông tin kịp thời đến các thôn, bản để người dân biết, chủ động ứng phó. Tập trung rà soát các điểm dân cư, những vị trí xung yếu có nguy cơ xảy ra mưa đá, gió lốc, lũ quét, sạt lở đất,... tuyên truyền, cảnh báo Nhân dân và có phương án ứng phó kịp thời với tình huống bất lợi khi thiên tai xảy ra.

- Phối hợp với các chủ đầu tư rà soát các công trình đang triển khai thi công trên địa bàn, đẩy nhanh tiến độ thi công, có biện pháp đảm bảo an toàn cho công trình trong mùa mưa lũ.

- Kiểm soát chặt chẽ việc xây dựng nhà ở, cơ sở hạ tầng, san ủi đất, không để xảy ra việc lấn chiếm, cản trở dòng chảy. Kiểm tra việc khai thác cát, sỏi, vật liệu xây dựng trên các sông, suối, đặc biệt dọc các sông: Đà, Nậm Na, Nậm Mu, suối Nậm Bum, đảm bảo khả năng tiêu thoát lũ thuận lợi và nhanh nhất.

- Chỉ đạo Ban chỉ huy phòng thủ dân sự cấp xã tổ chức trực ban 24/24, kể cả các ngày lễ, ngày nghỉ.

8. Các sở, ban, ngành tỉnh, các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn tỉnh có trách nhiệm:

- Sở Nông nghiệp và Môi trường:

+ Phối hợp với các địa phương tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng các công trình đập, hồ chứa thủy lợi trước mùa mưa lũ. Đối với các công trình thủy lợi đang thi công, phối hợp với các địa phương, các chủ đầu tư chỉ đạo các đơn vị đẩy nhanh tiến độ thi công, có biện pháp đảm bảo an toàn cho công trình trong mùa mưa lũ; hướng dẫn các xã, phường khôi phục sản xuất sau thiên tai; tổ chức tốt việc kiểm soát dịch bệnh, tiêm phòng cho gia súc, gia cầm.

+ Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan lập kế hoạch, tổ chức tăng cường kiểm tra việc tuân thủ báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án đầu tư; kiểm tra hoạt động xây dựng, khai thác tài nguyên trên các sông, suối để có biện pháp chấn chỉnh, xử lý kiên quyết các trường hợp lấn chiếm, khai thác không phép, trái phép gây sạt lở bờ sông, cản trở dòng chảy.

- Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh: Là cơ quan thường trực, đơn vị đầu mối, chủ trì và phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh, các xã, phường và các đơn vị liên quan chuẩn bị lực lượng, phương tiện cần thiết để sẵn sàng tham gia giúp đỡ sơ tán nhân dân; ứng cứu và xử lý kịp thời các tình huống khẩn cấp khi có thiên tai xảy ra; tổ chức công tác tìm kiếm cứu nạn theo quy định.

- Công an tỉnh: Có trách nhiệm đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn xã hội khi có thiên tai xảy ra. Huy động phương tiện, lực lượng phối hợp với các lực lượng khác để tham gia cứu hộ, cứu nạn.

- Đài Khí tượng thủy văn tỉnh: Nâng cao chất lượng dự báo, đặc biệt là việc dự báo sớm khả năng xuất hiện và diễn biến các tình huống phức tạp về thời tiết, cung cấp thông tin kịp thời phục vụ cho công tác chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh và Ban chỉ huy.

- Sở Xây dựng: Có kế hoạch đảm bảo giao thông thông suốt các tuyến đường trọng điểm; chuẩn bị sẵn sàng vật tư, phương tiện, lực lượng khắc phục khi có sự cố giao thông xảy ra.

- Sở Khoa học và Công nghệ: Chỉ đạo các đơn vị thông tin, truyền thông có phương án cụ thể, chi tiết nhằm đảm bảo mạng thông tin phục vụ công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn thông suốt trong mọi tình huống.

- Sở Y tế: Chỉ đạo các đơn vị chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, phương tiện và thuốc y tế dự phòng; tổ chức kiểm tra và bố trí lực lượng phòng chống dịch bệnh. Xây dựng các phương án bảo đảm cấp cứu, vận chuyển, thu dung, điều trị; phân tán, sơ tán cơ sở vật chất, cán bộ, nhân viên y tế và bệnh nhân đến nơi an toàn trong các trường hợp thiên tai, thảm họa lớn, có nguy cơ đe dọa đến tính mạng của người dân và cơ sở y tế; đặc biệt, đối với người cao tuổi, phụ nữ có thai, trẻ em, người khuyết tật và các đối tượng yếu thế.

- Sở Công Thương: Chỉ đạo các chủ hồ, đập thủy điện tổ chức vận hành hồ chứa theo quy trình được phê duyệt, xây dựng và triển khai thực hiện các phương án bảo vệ an toàn hồ, đập, phương án phòng chống lũ, lụt theo quy định; phối hợp với các địa phương có kế hoạch dự trữ và cung ứng các mặt hàng thiết yếu cho vùng bị thiên tai.

- Sở Tài chính: Dự trù kinh phí dự phòng để cứu trợ Nhân dân khi thiên tai lớn xảy ra; có trách nhiệm giải quyết, hướng dẫn, sử dụng kinh phí phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai, tìm kiếm cứu nạn cho các cấp, các ngành bảo đảm kịp thời và có hiệu quả.

- Sở Giáo dục và Đào tạo: Phối hợp với Văn phòng Ban chỉ huy tỉnh và các đơn vị, địa phương liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến cho giáo viên và học sinh các cấp học kiến thức về thiên tai và biện pháp phòng, chống, ứng phó với thiên tai.

- Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh, các cơ quan thông tin tăng cường công tác truyền tin, phổ biến các thông tin dự báo, cảnh báo tình hình diễn biến thời tiết, thiên tai, các chủ trương, chỉ thị, chỉ đạo về công tác phòng, chống thiên tai đảm bảo kịp thời, chính xác; phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến cho Nhân dân những kiến thức cơ bản về phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai.

- Công ty Điện lực Lai Châu: Tăng cường kiểm tra hệ thống truyền tải, thiết bị điện, trạm biến thế, công trình điện; xử lý khắc phục nhanh chóng sự cố đường dây tải điện bị hư hỏng, đảm bảo cung cấp điện ổn định, liên tục và an toàn.

- Các chủ đầu tư dự án: Thực hiện đúng theo hồ sơ thiết kế thi công, báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án; rà soát tiến độ thực hiện của các dự án, đẩy nhanh tiến độ thi công và có phương án ứng phó kịp thời với tình huống bất lợi khi thiên tai xảy ra, đảm bảo an toàn cho công trình.

- Các sở, ban, ngành và các đơn vị khác theo chức năng, nhiệm vụ được giao có trách nhiệm chỉ đạo làm tốt công tác phòng, chống thiên tai của ngành, đơn vị mình; xây dựng kế hoạch, phương án sẵn sàng về lực lượng, phương tiện, trang thiết bị, vật tư cần thiết để cùng phối hợp ứng cứu theo yêu cầu, chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.

9. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các đoàn thể chính trị - xã hội tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân nâng cao nhận thức, năng lực, tính chủ động trong ứng phó với thiên tai; chủ động chuẩn bị, sẵn sàng phòng, chống, bảo vệ tài sản của gia đình; tích cực tham gia các hoạt động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

10. Giao Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh (cơ quan thường trực Ban chỉ huy), Sở Nông nghiệp và Môi trường (cơ quan tham mưu về công tác phòng, chống thiên tai) liên hệ chặt chẽ với Ban chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia, Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Lai Châu theo dõi, thông tin kịp thời diễn biến thời tiết để các cấp, các ngành chủ động ứng phó. Tổ chức kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị này; tổng hợp tình hình, dự báo tình huống, đề xuất các giải pháp ứng phó và tổ chức thực hiện hiệu quả.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đề nghị Thủ trưởng các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường triển khai thực hiện, báo cáo kết quả về Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh./.